|
Yeni
doğan bebek ilk 48 saat içinde sağlık personeli yada hekim
tarafından değerlendirilmeli, ayrıntılı muayenesi yapılmalıdır.
Erken dönemde ortaya çıkan yeni doğan sarılıkları ayrı bir
önem taşır. Yine ilk 48 saat içinde bebeğin koyu renkli, şekilsiz,
yapışkan nitelikli ille kakasını yapması beklenir. Anüsün
(dışkı açıklığı) kontrol edilmelidir. Muayene öncesi ve sırasında
annenin katkısı alınmalı, öykü alma yanısıra muayene sonuçları
yönünden anne bilgilendirilmelidir. Ancak bu bilgilendirme
, annenin gereksiz yere kaygılanmasına yol açmayacak biçimde
yapılmalıdır. Bunun içinde gerekli iletişim teknikleri uygulanmalıdır.
Yeni
doğan bebek ani uyaranlara (ses, ışık,temas gibi.) tepki verir,
sıçrar, kollarını açar, ağlayabilir. Normal
bir yenidoğan refleksidir. (moro refleksi ) Yine bir başka
refleks, emme refleksi olup anne karnında iken de var olduğu
gösterilmiştir.
Yenidoğan
bebeğin cildi, gri-beyaz renkli, yapışkan bir madde ile kaplıdır.
bebeğin hassas cildini korur, üşümeyi önler.
Isı düzenlemesi yeterli olmayan yenidoğanın vücut ısısı düştüğünde
önce el-ayaklarda, giderek yüz ve tüm vücutta morarma olur.
Hemen ısıtılmalıdır. Üşüme dışında kan şekeri düşüklüğü ya
da bazı doğumsal hastalıklar da morarmaya neden olabilir.
Derinin
kuruluk, soyulmalar, doğum tarihinin uzadığını, anne karnında
beslenmenin yeterli olamadığını düşündürür. Yenidoğanın yüz
ve gövdesinde toplu iğne başı şeklinde ortası beyaz, çevresi
kırmızı döküntüler olabilir. İlk hafta içinde kaybolur. Yine
yüzde, burun üstünde küçük sarı-beyaz döküntüler de normaldir.
Yenidoğanın göbek kordonu kanama ve enfeksiyon yönünden kontrol
edilmelidir. Göbek 5-10 günde kuruyarak düşer.
Göbek
yarasından bir kaç gün kanlı ya da kansız sızıntı olabilir.
Gerek göbek düşmeden önce, gerek düştükten sonra 1-2 gün kurumayı
hızlandırmak ve enfeksiyonu önlemek için göbek yarasına her
gün 1 kez antiseptik uygulanır. Göbeğin ıslanmaması için bağlanırken
bezin üstünde kalmalıdır.
Genelde
ilk banyo göbek düştükten bir gün sonra yapılır. Ancak sağlıklı
bebeklerden, düşmeyi beklemeden de banyo yapılabilir. Bebek
yıkanmaksızın ilk günler 37 C ısıtılmış su ile ıslatılmış
yumuşak bezle silinerek de temizlenebilir. Pudra kullanılmamalıdır.
Yenidoğan
bebeğin başı ilk günlerde kemiklerin üst üste binmesi nedeni
ile küçük olabilir. Bazen bebek başının doğum kanalında sıkışmasına
bağlı olarak cilt altında kanamalara bağlı şişlikler olabilir.
Hiç bir şey yapmaksızın izlemeyi gerektirir. Gözlerde çapaklanma
varsa, kaynatılmış ılıtılmış su ile ıslatılmış steril gazlı
bez ile çok bastırmadan burun kökünden dışa doğru silinir.
Burun ve kulağın içine ucu pamuklu çubuklar sokarak temizleme
gereği yoktur, sadece ucundan temizlenir.
Bebeklerde
alt bakımı özenle yapılmalıdır. özellikle kız çocuklarda bu
bölge önden arka doğru her gün hafifçe silinir, iyice durulanır
ve kurulanır. Kız bebeklerde ilk günlerde anneden geçen hormonlar
ile kanama olabilir, bir kaç günde kaybolur.
Erkek
çocuklarda penis ucunda darlık olabilir. İleri dönemde darlığın
ısrarla sürmesi idrar yolu enfeksiyonu riskini arttırır. Erken
sünnet önerilir. Yine anneden geçen hormonlar ile gerek kız,
gerek erkek yenidoğanda tek ya da iki taraflı memelerde şişkinlik
olabilir, sıkınca süte benzer sıvı gelebilir. Kendiliğinden
geçer, hiç bir şey yapılmaması uygundur.
Yenidoğanların
çoğu, doğumdan hemen sonra idrar yaparlar. İlk 24 saat içinde
hiç idrar yapmamış ise mutlaka değerlendirilmelidir. İlk günlerde
idrar sayısı az olmakla birlikte sonraki günlerde günde 5-6
kez idrar yapan yenidoğanın anne sütü alması kesinlikle yeterlidir.
|