| Nasıl
bir doğum kontrol yöntemi kullanmalıyım? |
|
Kullanacağınız
doğum kontrol yöntemine karar verirken doğurganlığınıza ne
kadar süre ile ara vermek istediğiniz önemlidir. Doğum kontrol
yöntemleri geri dönüşümlü yöntemler ve geri dönüşümü olmayan
yöntemler olarak iki gruba ayrılır. Bir daha çocuk sahibi
olmak istemiyorsanız, doğurganlığınızı tamamladığınızı düşünüyorsanız
geri dönüşümü olmayan yöntemler sizin ihtiyacınızı karşılayabilir.
Bu yöntemler, kadınlarda tüplerin bağlanması, erkeklerde kanalların
bağlanmasıdır. Doğurganlığınıza birkaç yıl ara vermek istiyorsanız
geri dönüşümü olan modern yöntemleri kullanabilirsiniz. Bunlar;
doğum kontrol hapları, iğneleri, deri altına yerleştirilen
hormon salgılayan çubuklar, Rahim içi Araç (spiral), kadın
kondomu, diyafram’dır. Burada sayılan yöntemler kadınların
kullanabileceği yöntemlerdir. Bunlara ek olarak erkeklerin
kullanabileceği kondomu da eklemek gerekir.
|
| Hangi
doğum kontrol yöntemi daha iyidir? |
Kişinin
kendi seçtiği ve rahatça kullanabildiği yöntem en iyi yöntemdir.
Onun için doğum kontrol yöntemi kullanmaya başlamadan önce bir
sağlık personelinden yöntemin özellikleri hakkında ayrntılı
bilgi edinmek gerekir. Böylece kişi kendi için en uygun yöntemi
seçebilecektir. |
| Doğum
kontrol yöntemleri gebeliği nasıl engeller? |
Tüm
doğum kontrol yöntemleri kadının yumurtasıyla erkeğin tohum
hücresinin(sperm) karşılaşmasını engelleyerek korur. Her yöntemde
farklı mekanizmalar kullanılarak bu karşılaşma engellenmeye
çalışılır. |
| Doğum
kontrol yöntemlerinin özellikleri nelerdir? |
| Doğum
kontrol yöntemlerinin özelliklerini her yönteme özel şu şekilde
sıralayabiliriz. |
|
::
RAHiM iÇi ARAÇLAR (RiA, Spiral, Alet) ::
|
| şu
anda hangi tür RİA’lar kullanılmaktadır? |
| Daha
çok bakır içeren RİA’lar ülkemizde kullanılmaktadır. |
| Gebelikten
nasıl korur?
|
| Rahim
içine yerleştirilen RİA, döllenen yumurtanın rahim içine yerleşmesini
engelleyerek gebeliğin oluşmasını engeller. |
| RİA’nın
etkinliği ne kadardır? |
| Etkinliği
yüksek bir yöntemdir. İlk uygulandığında gebelik olasılığı binde
3’tür. Sekizinci kullanım yılından sonra gebelik olasılığı yüzde
2.8’e çıkar. |
| RİA
takıldıktan ne kadar sonra korumaya başlar? |
| RİA,
takıldığı andan itibaren korumaya başlar. |
| RİA
takıldıktan sonra bir süre ilişki yasağına gerek var mı? |
| RİA
takıldığı andan itibaren koruyacağı için ilişki yasağına gerek
yoktur. |
| RİA’yI
çIkarttIktan ne kadar sonra gebe kalabilirim? |
| RiA
çIkarıldığında gebelikten koruma etkisi kalkar, yani çıkarıldıktan
sonra hemen gebe kalınabilir. |
| RİA’nın
yan etkileri var mı? Bunlar ne kadar sürebilir?
|
-
Evet RİA’nın takıldıktan sonra ilk 2-3 ay içinde oluşacak ve
bu sürede sonlanacak bazı yan etkileri vardır. Bunlar: adet
kanaması miktarının ve süresinin 2 katına kadar çıkmasıdır.
Bu korkulacak bir yan etki değildir. Bu sürede oluşacak kanama
normalin bir miktar üstünde olacaktır ancak kadının sağlığı
için bir tehlike oluşturmayacaktır. Eğer kanama miktarı ve süresi
2 katından daha fazla oluyorsa ki bu beklenmeyen bir durumdur
hemen bir hekime baışvurmak gerekir. |
| RİA
ile ne kadar süre korunabilirim? |
| RİA’nın
tipine göre koruyuculuğu değişir. Örneğin; Bakır T 380-A tipi
RİA’nın koruyuculuğu 10 yıldır. Takılan RİA tipi ve süresi mutlaka
bilinmelidir. |
| RİA
ne zaman uygulanabilir? |
| Gebelik
kuşkusunun olmadığı her zaman RİA uygulanabilir. Kadının RİA
takılacağı zaman adetli olması şart değildir. Ancak bazı sağlık
kurumlarında daha kolay uygulama yapılacağı düşünülerek adet
dönemlerinde uygulanmaktadır. |
| Küretaj
sonrası ne zaman RİA uygulanabilir? |
| Küretaj
sonrası hemen ya da yedi gün içinde RİA uygulanabilir. |
| Doğum
sonrası ne zaman RİA uygulanabilir? |
| Doğum
sonrası ilk 48 saat içinde RİA uygulanabilir. Bu dönemde uygulanamadıysa
altıncı haftadan sonra uygulanması gerekir. |
| Sezaryan
sonrasI RiA uygulanabilir mi? |
| Evet.
Sezeryan sonrası da ilk 48 saat içinde ya da sekizinci haftadan
sonra RİA uygulanabilir? |
| RİA’yı
hangi kadınlar kullanabilir? |
- Uzun
süreli korunmak isteyenler
- Diğer
yöntemleri kullanmakta zorluk çekenler
- Emziren
anneler
|
| RİA’yı
hangi kadınlar kullanamazlar? |
- Adetleri
aşırı ağrılı ve fazla kanamalı olanlar (Bu kadınlarda bu
yakınmaların nedeni aydınlatıldıktan sonra herhangi bir
yöntem uygulanır.)
- Son
3 ay içinde rahim iltihabı (Pelvik inflamatuvar hastalık)
geçirmiş olanlar
- Daha
önce dış gebelik geçirmiş olanlar
- Cinsel
yolla bulaşan hastalıklar için risk altında olanlar
- Birden
fazla cinsel eşi olanlar
|
| RİA’nın
kontrollerinin ne zaman yapılması gerekli? |
| RİA’nın
takıldıktan sonraki ilk kontrolü 1 ay sonra, adet kanaması bitiminde
yapılmalıdır. Daha sonra da yılda bir kez herhangi bir yakınma
olmaksızın düzenli olarak kontrol edilmelidir. |
| RİA’nın
süresi dolduktan sonra yenisini taktırmak için bir süre rahimi
dinlendirmek gerekli mi? |
| RİA
çıkarıldıktan sonra gebelikten koruyuculuğu da ortadan kalkacaktır.
RİA ile korunmaya devam etmek istiyorsanız yeni RİA’yı ara vermeden
aynı gün taktırabilirsiniz. Rahimi dinlendirmek için ara vermeye
gerek yoktur. Eğer ara vermek istiyorsanız mutlaka başka bir
yöntemle (kondom gibi) korununuz. Bu arada istemediğiniz bir
gebelikle karşı karşıya kalabilirsiniz. |
| Rahim
İçi Aracımın yerinde olup olmadığını nasıl kontrol edebilirim?
|
Her
ay adet sonrası elinizi yıkadıktan sonra, çömelir pozisyonda
yada bir ayağınızı sandalye üzerine koyarak işaret ve orta parmağınızı
birlikte hazne içine sokunuz. Burada elinize burun setliğinde
bir doku gelecektir. Bu rahim ağzıdır. Bunun yakınlarında rahim
içi aracın iplerini hissedeceksiniz. İplerin uzamış olması yada
hiç ele gelmemesi durumunda hemen bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.
Bu kontrol sizin için rahatsızlık verici ise kontrollerinizi
sağlık kurumlarında yaptırabilirsiniz. |
| RİA
kullanırken hemen bir sağlık kuruluşuna başvurmanız gereken
durumlar sunlardır? |
- RİA’nın
ipleri elinize gelmiyorsa
- Adette
gecikme varsa
- Adet
kanamalarının süresi ve miktarı iki katı ve üzerinde ise
- Adetler
arası lekelenmeler varsa
- Cinsel
ilişki sırasında ağrı varsa
- Uygulama
sonrası ateş, üşüme, titreme, pis kokulu akıntı olduysa
BUNLAR
NORMAL DEĞİL, HEMEN SAĞLIK KURUMUNA BAŞVURUN!!!! |
| |
| HORMON
İÇEREN YÖNTEMLER --------------->>>> |
| |
| |