|
1-Gebe
kalmadan önce hangi durumlar anne için uyarı olarak (riskli
gebelik) düşünülebilir?
- Son
doğumdan buyana iki yıldan az süre geçmiş olması,
- Anne
adayının 18 yaşından küçük 35 yaşından büyük oluşu,
- Dört
yada daha fazla çocuğunun oluşu,
- Daha
önce doğum ağırlığı 2 kilodan düşük bebek doğurmuş olması,
- Zor
yada tıbbi sezeryanla doğum öyküsü,
- Erken
doğum öyküsü,
- Düşük,
ölü doğum öyküsü,
- Gebelikten
önceki ağırlığın 38 kilodan az oluşu,
- Anne
adayının boyunun 1,45 metreden kısa oluşu,
- Kronik
bir hastalığın varlığı(diabet, kalp, böbrek hastalığı)
2-Gebelik
süresince güvenli anneliği engelleyebilecek uyarı işaretleri
nelerdir?
- Gebenin
kilo alamaması Gebelikte en az 10 kilo alması gerekir
- Aşırı
kilo alması (15 kilodan fazla)
- Yüz,
kol ve bacaklarda aşırı şişlikler
- Solukluk,
İştahsızlık, halsizlik gibi belirtilen verebilen kansızlık
- Yüksek
ateş,
- Şiddetli,
inatçı kusmalar,
- Şiddetli
baş ağrısı (Kan basıncı yüksekliğine bağlı) olabilir.
- Kanamalar.
3-Gebelik
boyunca cinsel yaşamın sürdürülmesi normal mi?
Bu dönemde en çok üstünde durulması gereken konulardan biri
cinsel yaşamdır. Olağan giden bir gebelik süresince, cinsel
yaşamın sürmesinde bir sakınca yoktur. İlk aylarda, cinsel
birleşme, embriyo yönünden risk taşımaz, halk arasında inanıldığı
gibi orgazm düşük nedeni olamaz. Ancak daha önce düşük yapmış
yada düşük yapma tehlikesi olduğu bilinen gebeler, ilk üç
ay cinsel ilişkiden kaçınmalıdır. Yine altıncı aydan sonra,
gebede erken doğum yapma riski varsa, spermin içinde ve uterus
kasılmalarını başlatabilen prostaglandinler erken doğum eylemini
de dolaylı olarak başlatabileceğinden dikkatli olmalıdır.
Anne adayının gebelik boyunca cinsel yaşamını olumlu bir yönde
sürdürebilmesi için kendini ve bebeğini güvende hissetmesi
gereklidir. Bu nedenle anne adayının fiziksel ve ruhsal değişimlerinin,
eşi tarafından anlayışla karşılanması gerekidir.
4-Doğum
öncesi dönemde güvenli annelik yaşayabilmek için gebelik izlemleri
ne zaman başlamalı, ne sıklıkla olmalı?
İstatistiklere göre gebe kadınların yüzde 80`i ilk kontrollerine,
gebeliğin 12. haftasında başlarlar. 28. haftaya kadar ayda
bir kez izlem uygundur. Gebelik ilerledikçe sıklaşır 28. haftadan
36. haftaya dek ayda iki, gebeliğin son ayında da haftada
bir kez izlem gerekir. Her kontrolde gebelik öyküsü, anne
ve bebeğin değerlendirilmesi ve gerekli bazı testler yapılır.
Gebelik kontrolünün bir amacı danışmanlıktır. Aklınıza gelen
her konuyu, her soruyu sorabilirsiniz. Önceden bu soruları
anımsamak için bir kağıda yazmanızda olabilir.
5-Gebelik
kontrolü için ilk başvuruda bana pek çok soru sorulması normal
mi?
Gebeliği olumsuz etkiliye bilecek önemli noktaların ortaya
çıkartılması amaçlanmaktadır. Güvenli annelik için siz, eşiniz
ve yakın akrabalarla ilgili sağlık sorunları bilinmelidir.
Genellikle sorunlar arasında şunlar yer alır.
- Yaş,
meslek, evlilik süresi
- Ciddi
bir sağlık sorunu, geçirdiğiniz hastalıklar, allerjik durum,
halen kullandığınız ilaç(öz geçmiş)
- Sizin
ve eşinizin akrabalarında önemli ve kalıtsal hastalığı olan
var mı? Çoğu gebelik öyküsü var mı? Kan uyuşmazlığı Öyküsü
var mı?(soy geçmiş)
- Menstruasyonunuz
(ay hali) kaç yaşında başladı? Düzenlimi idi? Kaç günde
bir olurdu? Gebe kalmayı önleyici yöntem kullanıyor mu (Doğurganlık
dönemi öyküsü) idiniz?
- Daha
önce gebelik, düşük, ölü doğum, erken - eksik (prematür)doğum,
iri doğum, sezeryan oldu mu? (gebelik tarihçesi)
6-Gebelikte
tüm muayenenin yapılması, bazı idrar ve kan tetkiklerinin
istenmesi normal mi?
Gebeliğin ilk kontrolünde tüm vücudun değerlendirilmesinde
yarar vardır. Ağırlık ve boy ölçümü yapılır. Boy ölçümü, leğen
kemiğinin yapısı yönünde yol göstericidir. Boyun 145 cm. altında
doğumun önceden sezeryan ile planlanmasını gerekli kılabilir.
Boyunuz 152 cm. den uzunsa, bebek normal büyüklükte oldukça
baş - pelvis uygunsuzluğu görülmez, normal doğum olabilir.
Yine gebelik değerlendirmesinde akciğer, kalp sesleri yanı
sıra memeler ve meme uçları değerlendirilir. Memelerin küçük
oluşu, meme uçlarının düz, çöküklüğü nedeni ile emziremeyeceğini
düşünerek kaygılanan anne adayları yüreklendirilir. Önerilerde
bulunulur. İlk kontrolde, gebeliğin tam değerlendirilebilmesi
yönünden vajinal muayene yapılır. Bebek ve anne yönünden sakıncası
yoktur. Bebeğin yerleşimi, büyüklüğü, rahim ağzı incelenir.
Genelde her izlemde yapılması gerekli değildir.
7-Gebelikte
kan basıncının yükselmesi normal mi?
Genellikle gebelikte kan basıncı daha düşük olur. Gebelik
izlemlerinde kan basıncı mutlaka ölçülerek denetlenir. Normalde
120/70 olan kan basıncı 140/90 (büyük 140, küçük tansiyon
90`ı) aşması durumunda sorun yaratabilir. Yoğun ve gergin
durumda iken biraz yükselme olabilir. Dinlendikten sonra kan
basıncı ölçümü yinelenmelidir. Pek çok nedene bağlı olabilirse
de preeklampsi denen gebelik zehirlenmeleri yönünden izlenmelidir.
8-Gebelikte
bazı basit kan - idrar testlerinin yapılması gerekli mi?
Basit idrar testi ile şeker, protein, hatta idrar yollarında
mikrobik durum kuşkusu aranır, gerekirse idrar kültürü yapılabilir.
Üst üste yinelenen testte idrarda şeker bulunması şeker hastalığı
yönünden öykü ve fizik bakı ile birlikte değerlendirme ve
izlem gerektirebilir. Ancak gebelik sırasında normalde de
idrarda şeker bulunabileceği unutulmamalıdır. (gebelik diabeti)
Gebeliğin ileri dönemlerinde idrarda protein bulunması, birlikte
el - ayak şişlikleri, kan basıncı yükselmeleri de varsa özenle
üstünde durulması gereken bir noktadır. ZDüzenli kontrollerle
bebeğin anne karnındaki gelişimi ve beslenmesi göz önünde
tutularak karara varılır. Yine basit kan testleri ile kan
grubu ve RH faktörü belirlenir. Kansızlık(anemi) olup olmadığı
saptanır. Çoğu kez demir eksikliğine bağlı olduğu belirlenerek
uygun beslenme (kırmızı et, kara ciğer, ıspanak gibi.) yanı
sıra demir ilacı verilir. Demir ilacı tok karnına bol su ile,
C vitaminli yiyecek - içecek ile birlikte alınmalıdır. Süt
ve süt ürünleri yada kalsiyum içeren ilaçlar ile alınırsa
barsaktan emilmez. Bu ilaç dışkının koyu yeşil - siyah renk
alması ve şekil değişikliklerine yol açabilir.
9-Gebelikte
ağırlık artışı nasıl olmalıdır?
Aşırı kusmalar yoksa gebeliğin ilk üç ayında (12. hafta) tüm
gebelik boyunca alınacak kilonun %10`u kadardır. Gebelikle
1,2 - 1,5 kilo arasında olup gebede vücut görünümü henüz pek
değişmemiştir. Bebeğin ağırlığı 15-20 gr, boyu 6,5 cm`dir.
İkinci üç ayda tüm gebelikte ağırlık artımının yarısı, hatta
% 60`ı kazanılır. Böylece 5-6 kg artım olur. Bebeğin ağırlığı
130 - 140 gr, boyu 15 -17 cm kadardır. 6. aydan itibaren (24-4
hafta) yaklaşık haftada yarım kilo alır. Yaklaşık sonüç ayda
tüm gebelik kilolarının % 30 u alınmıştır.
10-
Gebelikte gebelik haftası ve doğum zamanı nasıl saptanır?
Ortalama gebelik süresi, son adet kanamasının birinci gününden
başlayarak düşünülürse 280 gün = 40 hafta = 10 aydır. Döllenme
genelde Menstruasyonun 10 -12 günü olan yumurtlama zamanlarına
denk geldiği için gerçek gebelik süresi ortalama 268 gün =
38 hafta eder. Bir gebelik ayı 28 gün olarak alındığından
9,5 aydır. Normal doğum zamanının saptanması için, son adet
kanamasının 1. gününden 3 ay geriye gidilir, buna 7 gün eklenir.
Örneğin:
Son Adet Tarihi = 10-09-2000 + 7 gün - 3 ay
Olası Doğum Tarihi = 17-06-2001
Sizin Son Adet Tarihiniz = Gün Ay Yıl
Olası Doğum Tarihiniz = Gün Ay Yıl
|